O historii regionu w Pokrzywnicy
Dnia 21 czerwca 2026 roku, o godzinie 16:00 w zabytkowym spichlerzu w Pokrzywnicy odbyło się spotkanie poświęcone historii regionu.
Głównym punktem wydarzenia był wykład dr hab. prof. Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach Szymona Orzechowskiego, dyrektora Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego im. Mieczysława Radwana w Nowej Słupi – instytucji dokumentującej i upowszechniającej unikatowe tradycje metalurgiczne regionu.
Jest autorem przełomowych monografii naukowych, takich jak „Zaplecze osadnicze i podstawy surowcowe starożytnego hutnictwa świętokrzyskiego” czy najnowszej syntezy „Człowiek i żelazo. Hutnictwo na ziemiach polskich w starożytności”.
Wykład prof. Szymona Orzechowskiego zatytułowany „Starożytni hutnicy nad Pokrzywianką. Ratownicze badania wykopaliskowe na terenie zbiornika wodnego „Wióry” w latach 1993–2002” skupił się na unikalnym dziedzictwie archeologicznym regionu. Prelekcja przybliżyła słuchaczom fenomen świętokrzyskiego centrum hutniczego – jednego z największych i najważniejszych punktów produkcji żelaza w starożytnej Europie poza granicami Imperium Rzymskiego.
Profesor Szymon Orzechowski był kierownikiem wykopalisk w Pokrzywnicy w latach 1993-2002. Spotkanie sprzyjało wspomnieniom miejscowych ludzi, którzy przed laty aktywnie uczestniczyli w prowadzonych na tym terenie wykopaliskach archeologicznych. Podczas prezentacji mieszkańcy i pomocnicy badaczy rozpoznali się na archiwalnych zdjęciach. Była to doskonała okazja do przywołania wspomnień z prac terenowych.
Kluczowe zagadnienia poruszone podczas wykładu:
- Badania wokół zbiornika „Wióry”: profesor omówił przebieg i spektakularne rezultaty ratowniczych prac archeologicznych prowadzonych na przełomie wieków w dolinie Pokrzywianki, zanim teren został zalany przez nowo powstały zbiornik retencyjny
- Zaplecze osadnicze: słuchacze dowiedzieli się, jak wyglądało codzienne życie i struktura społeczna społeczności kultury przeworskiej, która zamieszkiwała te tereny w pierwszych wiekach naszej ery.
- Technologia wytopu żelaza: prelegent krótko przedstawił proces produkcji metalu w jednorazowych piecach dymarskich oraz unikalne rzemiosło starożytnych kowali.
Wydarzenie zostało zorganizowane we współpracy z Gminną Biblioteką Publiczną im. Michała Basy w Pawłowie oraz Stowarzyszeniem Przyjaciół Pokrzywnicy i Doliny Pokrzywianki oraz Koła Gospodyń i Gospodarzy Wiejskich „Kalina” w Pokrzywnicy.
