"Nieśli w sercach Polskę" 79 rocznica Bitwy pod Monte Cassino
Bitwę Polaków o Monte Cassino, trwającą od 11 do 25 maja 1944 roku utrwalono w historii, w literaturze, także pieśnią "Czerwone maki...". Pieśnią szczególną, przez lata zakazaną w PRL, o bitwie, w której decydującą rolę odegrał 2 Korpus Polski, dowodzony przez gen. Władysława Andersa, którego także propaganda PRL z historyczną zaciekłością starała się zniesławić i wykreślić z historii, narodowej pamięci pokoleń. Dlatego zasługuje ta bitwa na szczególną uwagę. Borykamy się z odziedziczoną po komunistycznych władzach i ich najrozmaitszych spadkobiercach falą nihilizmu narodowego, z propagandą wmawiającą młodym ludziom że być Polakiem - nie warto. Dlatego pamięć tych wszystkich czynów i ludzi świadczących o tym, że być Polakiem godne jest dumy, nabiera szczególnego znaczenia.
Monte Cassino, niewielkie wzgórze z benedyktyńskim opactwem, od wieków strzegło jedynej drogi, Via Casilina, prowadzącej do Rzymu. Dlatego właśnie na nim i sąsiednich górskich masywach, przecinek w najwęższym miejscu Półwyspu Apenińskiego, zatrzymał swoje siły feldmarszałek Albert Kesselring, cofający się przed nacierającymi z południa aliantami. Niemcy zbudowali tu dwie obronne, doskonale umocnione linie: Gustawa oraz Hitlera i obsadzili je "najbardziej wyborową jednostką " - 1 Dywizją Strzelców Spadochronowych zwaną " Zielonymi Diabłami”, a także dużą ilością artylerii, moździerzy i broni maszynowej.
„Bitwa o Rzym” czyli o przełamanie linii Gustawa w rejonie Casino rozpoczęła się 12 stycznia 1944 r. i trwała przeszło cztery miesiące. W wyjątkowo krwawych i zaciętych walkach wzięło udział 7 narodów, kolejno bowiem niemiecką obronę próbowały przełamać wojska: amerykańskie, brytyjskie, nowozelandzkie, hinduskie, francuskie i polskie. Monte Cassino zostało zdobyte dopiero w czwartym natarciu.
W trzech kolejnych natarciach sprzymierzeni stracili ponad 52 tys. żołnierzy, w tym 8,3 tys. poległych.
Niepowodzenia na Półwyspie Apenińskim osłabiły prestiż aliantów. W tym samym czasie armia sowiecka święciła triumfy na froncie wschodnim. Dlatego na wyraźne żądanie brytyjskiego premiera Winstona Churchilla gen. Harold Alexander zdecydował o kolejnym natarciu. Na miejsce wycofanego korpusu nowozelandzkiego, w skład 8 armii brytyjskiej wszedł 2 Korpus Polski. Liczył on 46 tys. żołnierzy i oficerów, był doskonale wyszkolony i uzbrojony.
23 marca 1944r. gen. Olivier Leese, dowódca 8 armii brytyjskiej wezwał do siebie gen. W. Andersa i szefa sztabu Korpusu płk. Kazimierza Wiśniewskiego. Zawiadomił ich o zamierzonej czwartej operacji ofensywnej na masyw Monte Cassino, a także o decyzji użycia Korpusu Polskiego w tym natarciu , pozostawiając gen. Andersowi krótki czas do namysłu: Czy wyraża zgodę na udział Polaków w natarciu i jaki gotów jest wziąć pod uwagę odcinek tego natarcia odległych sobie oddziałów. Anders 25 marca 1944 roku podjął decyzję uderzenia korpusu na Casino. Rozważał zarówno trudności jak i niewątpliwe ogromne straty. Uznał jednak, że znaczenie ewentualnego zwycięstwa będzie zarówno dla Polski, jak i dla chwały oręża polskiego ogromne.
Dzień D - czyli datę natarcia wyznaczono na 11 maja. O godzinie 23:00 rozpoczęło się potężne uderzenie artylerii na całej linii natarcia. Poszczególne oddziały polskie ruszyły do szturmu między godziną pierwszą a drugą w nocy 12 maja. Po zaciętych walkach i dużych stratach Polacy uzyskali szereg sukcesów, ale niemieckie kontrataki zahamowały tę fazę na tarcia. 12 maja około godziny 11:00 generał Leese, po przybyciu na teren walki wstrzymał działania korpusu ze względu na ogromne straty . Następne dni 13 i 14 maja wykorzystano do umocnienia opanowanych terenów i reorganizacji oddziałów. 14-go maja gen. Anders wydał rozkaz do drugiego natarcia, które rozpoczęło się 16 maja o godzinie 18:00. Trwało ono nieustannie, mimo bardzo wysokich strat i ogromnych trudności, które trzeba było pokonać w górskim terenie.
18 maja 1944 roku o godzinie 9:50 patrol 12 Pułku Ułanów wchodzący w skład trzeciej Dywizji Strzelców Karpackich wszedł do ruin klasztoru i zawiesił na nich proporczyk pułkowy. Około godziny 11:00 grupa Szturmowa ppor. Adama Lorenza rozwinęła na ruinach biało-czerwoną flagę. Do godziny 14 Polacy oczyścili rejon z klasztorem włącznie. Masyw Monte Cassino i ruiny klasztoru zostały zdobyte. Gen. Alexander zwracają się do Polski tuż po tej bitwie powiedział w swoim rozkazie: Był to wielki dzień dla Polski, kiedyście zdobyli tę warowną fortecę, którą Niemcy uważali za niemożliwą do zdobycia. Żołnierze z 2 korpusu, jeśli by mi dano do wyboru między jakimkolwiek żołnierzami , których bym chciał mieć pod swoim dowództwem wybrałbym was, Polaków.
Drugi Korpus Polski dalej walczył we Włoszech. Zakończył kampanię 21 kwietnia 1945 roku zdobyciem Bolonii. Nie dane mu jednak było powrócić do Polski. Ci żołnierze Korpusu, którzy wrócili do kraju często padali ofiarami komunistycznego terroru. Z tych, którzy pozostali na Zachodzie, tylko nieliczni doczekali czasów, kiedy Polska odzyskała niepodległość. Gen Władysław Anders zmarł 12 maja 1970 r w Londynie i zgodnie z jego ostatnią wolą został 23 maja 1970 r. uroczyście pochowany na polskim cmentarzu wojennym pod Monte Cassino, wśród Jego żołnierzy.
Opracował: Marek Kalisz
